Ndërsa studentët ndërkombëtarë duhet të paguajnë tarifa më të larta shkollimi se sa homologët e tyre zviceranë në shumicën e universiteteve publike të vendit, ky nuk është rasti në dy institute politeknike.
Në dy institutet federale, ETH në Cyrih dhe EPFL në Lozanë, gati gjysma e trupit studentor vjen nga jashtë – përqindja më e lartë e të gjitha universiteteve zvicerane, transmeton albinfo.ch.
Në fakt, të dy institucionet thanë se nuk mund të strehojnë më shumë studentë ndërkombëtarë në ambientet e tyre dhe EPFL tani po kërkon të kufizojë numrin e të huajve që pranon çdo vit.
Pse vijnë kaq shumë studentë të huaj për të studiuar në këto dy universitete?
Të dy kanë një reputacion global për arsimin dhe kërkimin e nivelit të lartë në fusha të tilla si inxhinieria, shkencat, matematika dhe teknologjia në përgjithësi, me ETH që shënon vazhdimisht nota të larta në renditjet ndërkombëtare.
Por ka edhe një faktor tjetër: kostoja.
Të dyja shkollat janë shumë më të lira se universitetet e rangut të lartë kudo në botë.
Studimi në universitetet më të mira në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ose në Mbretërinë e Bashkuar, për shembull, kushton dhjetëra mijëra (dollarë ose paund) çdo vit.
Cila është situata në Zvicër?
Universitetet publike në Zvicër financohen kryesisht nga taksapaguesit, ndaj është logjike që studentët zviceranë (prindërit e të cilëve paguajnë taksa) të kenë një trajtim preferencial në këtë drejtim ndaj atyre që vijnë nga jashtë.
Për këtë arsye, studentët e huaj paguajnë shkollim më të lartë në universitetet në të gjithë Zvicrën (megjithëse vetëm një pjesë e vogël e asaj që do të kushtonte për të studiuar në Mbretërinë e Bashkuar), shkruan thelocal.
Për shembull, studentët e huaj në Universitetin e Zvicrës Italiane në Ticino paguajnë aktualisht 3,100 franga për semestër, ndërsa zviceranët paguajnë 1,100 franga.
Në Universitetin e St. Gallenit, shkollimi është 2,900 për një student ndërkombëtar, kundrejt 1,000 për një zviceran.
Këto janë shkollimet më të larta të universiteteve publike në Zvicër; në të tjerat, tarifat janë nën 1000 franga, megjithëse edhe atje të huajt paguajnë më shumë se zviceranët.
Këtu mund të shihni çmimet më të fundit për të gjitha universitetet zvicerane.
Megjithatë, ka përjashtime nga ky rregull: ETH dhe EPFL paguajnë të njëjtën tarifë për të gjithë studentët – 730 franga për semestër – pavarësisht nga kombësia e tyre.
Duke qenë se të dyja këto institucione financohen kryesisht nga qeveria federale, kjo do të thotë se, ndryshe nga universitetet e tjera zvicerane, fondet publike përdoren për të paguar studentët e huaj.
Pse është kjo?
Të dy universitetet e konsiderojnë këtë si një investim në të ardhmen e Zvicrës, pasi një numër i konsiderueshëm i të diplomuarve në ETH dhe EPFL nga jashtë pritet të “mbesin pas diplomimit dhe të kontribuojnë në prosperitetin e vendit”.
Në fakt, në muajin mars, Bordi i ETH hodhi poshtë propozimin për tarifë më të lartë për studentët e huaj.
“Duke pasur parasysh mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar, ky vendim merr parasysh edhe interesat e ekonomisë zvicerane,” tha Bordi.
Por ndërsa një numër i të diplomuarve të huaj mbeten në vend, shumë duhet të largohen.
Ky është kryesisht rasti i atyre jashtë BE-së ose EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), të cilët u nënshtrohen kuotave, numri i të cilave është i kufizuar dhe i vendosur në baza vjetore në varësi të nevojave të ekonomisë së Zvicrës.
Në vitin 2023, deputetët votuan për t’i lejuar këta studentë të huaj të qëndrojnë në Zvicër dhe të punojnë pasi të diplomohen, me kusht që të marrin diplomat e tyre në fushat që nevojiten – por janë në mungesë – në tregun e punës.
Por projekti ishte bllokuar në shtator, kur deputetët kuptuan se nuk ekzistonte asnjë bazë ligjore për të lejuar të huajt që i nënshtrohen kuotave të jetojnë në Zvicër për një kohë të pacaktuar, në të njëjtën bazë si homologët e tyre në BE/EFTA.
Prandaj, duhet të krijohen klauzola të përjashtimit për shtetasit e vendeve të treta që diplomohen nga universitetet zvicerane me aftësi të kërkuara përpara se të arrihet përparim në këtë çështje.
Deri më tani, kjo ka ngecur në parlament./albinfo.ch
